Bunkier przy Placu Strzegomskim we Wrocławiu

Bunkier przy Placu Strzegomskim we Wrocławiu, wybudowany w 1942 roku jako jeden z kilku powstałych w tym czasie schronów przeciwlotniczych dla ludności cywilnej, zaprojektowany został przez kontrowersyjnego wrocławskiego projektanta Richarda Konwiarza, współautora projektu przebudowy Wrocławia (wspólnie z Maxem Bergiem i Ludwigiem Moshamerem) w latach 1919-1920.

Cylindryczny wolno stojący obiekt ma żelbetowe ściany grubości 1,1 m i półtorametrowe stropy. Wysokość schronu wynosi 25 metrów. Początkowo w znajdującym się od zachodniej strony ryzalicie znajdowały się dwa wejścia poprzedzone pięcioosiowym portykiem (obecnie zabudowanym), zaś płycinę zdobiła sylwetka orła ze swastyką. W czasie oblężenia Festung Breslau schron pełnił funkcję szpitala fortecznego nr II (Festunglazaret II), a następnie punktu oporu.

Budowę naziemnych schronów przeciwlotniczych rozpoczęto we Wrocławiu w latach 1940-42, czyli w czasach, gdy wojska niemieckie, w następstwie trwającej właśnie II wojny światowej, kontrolowały niemal całe terytorium Europy, a miasta niemieckie zagrożone były jedynie nalotami alianckiego lotnictwa. Rzeczywista rola tych schronów była ograniczona, ponieważ mogły pomieścić stosunkowo niewielu ludzi. W znacznym stopniu poprawiały one jednak morale ludności. W roku 1945, czyli w czasie natarcia Armii Czerwonej, były silnymi ośrodkami oporu, skutecznie chroniąc znajdujące się w nich załogi przed atakami z powietrza i ostrzałem artyleryjskim.

Schron zachował się do dziś w stanie dobrym, nie doznając większych uszkodzeń ani w czasie walk o Festung Breslau, ani też w czasie ponad sześćdziesięcioletniej eksploatacji po wojnie, kiedy pełnił funkcję magazynu (w latach 90 mieścił różnego rodzaju sklepy i hurtownie). Obecnie rozpoczął się administracyjny proces przekształcenia schronu w Muzeum Sztuki Nowoczesnej, zasygnalizowany przez umieszczoną na fasadzie Bunkra wybitną pracę Stanisława Dróżdża „BYŁO, JEST, BĘDZIE”.